Oran ve orantı

Oran, iki miktarın birbirine göre halini söyler. $2$ kalem ve $3$ silgi varsa kalemin silgiye oranı $2:3$ veya $\frac{2}{3}$ diye yazılır.

Sıra önemlidir. Kalemin silgiye oranı ile silginin kaleme oranı aynı şey değildir.

$4:8$ oranı, her iki yanı $4$'e bölünce $1:2$ olur. İki sayı da iki katına çıkmıştı, ilişki değişmedi.

$6$ elma ve $8$ armut, $3$ elma ve $4$ armut ile aynı orandadır. Çünkü $\frac{6}{8}=\frac{3}{4}$.

$\frac{2}{3}=\frac{4}{6}$ bir orantıdır. Doğru kurulmuş orantıda içler dışlar çarpımı eşittir: $2\times 6=3\times 4=12$.

Bilinmeyen varsa çarpıp bölebilirsin. $\frac{2}{3}=\frac{x}{12}$ ise $2\times 12=3x$, yani $24=3x$ ve $x=8$.

Tarif $2$ kişilikken $6$ kişilik yapılacaksa her malzeme $3$ katına çıkar. Çünkü $\frac{6}{2}=3$.

Haritada $1$ cm, $5$ km ise $4$ cm, $4\times 5=20$ km eder. Ölçek bir orantıdır.

İki miktarı karşılaştırmak ve içler dışlar çarpımı.